Yabancı ve Yerli Sermayeli Bankaların Likidite ve Karlılıklarının Karşılaştırmalı Analizi
Anahtar Kelimeler:
Özel sermayeli bankalar- Yabancı sermayeli bankalar- Likidite riski- KârlılıkÖz
2008 yılında ortaya çıkan küresel ekonomik krizden sonra bankaların likidite riskine maruz kalmaları, Sadece kârlılıklarının azalması ile sonuçlanmamış; finansal sistemin istikrarı üzerinde de olumsuz etkiler yaratmıştır. Bankaların finansal başarısını ölçmek için kullanılan en önemli performans göstergelerinden bir tanesi gerçekleştirmiş oldukları kârlılıklarıdır. Bankaların kârlılıklarının artırılması amacına yönelik çok sayıda parametreden bir tanesi de bankaların likidite yapılarıdır ve risk ile kârlılık arasında pozitif bir ilişki söz konusudur. Bu çalışmada ticari bankaların kârlılıkları ile taşıdıkları likidite riskleri arasındaki ilişki yerel sermayeli bankalar ile yabancı sermayeli bankalar açısından karşılaştırmalı olarak incelenerek ortaya konulmaya çalışılmıştır.Çalışmanın sonucunda yabancı sermayeli bankaların aktif kârlılığının yerli sermayeli bankalardan daha yüksek olduğu, yerli sermayeli bankaların ise öz kaynak kârlılığının yabancı sermayeli bankaların kârlarından daha yüksek olduğu saptanmıştır.Yabancı sermayeli bankalarda ise likidite seviyeleri daha yüksek olduğu bulgulanmıştır.Sadece yabancı sermayeli bankalarda aktif kârlılığıyla likidite arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişki bulunduğu görülmüştür.
Referanslar
Akgüneş, A. O. (2021). Finansal risklerin banka karlılığı üzerine etkisi: BİST banka endeksi üzerine bir uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 23(3), 556-576.
Aktaş H. ve Kargın M. (2007).Türk bankacılık sektöründeki yabancı ve ulusal bankaların finansal oranlar açısından karşılaştırılması. Yönetim Ve Ekonomi, 14(2), 31-45.
Alpar R. (2010) Basit doğrusal regresyon çözümlemesi.spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık, Ankara.
Altay, E. (2014).Bankacılıkta risk. İstanbul: Derin Yayınları
Altemur, N.; Karaca S. S.; Güvemli, B. (2018).Türkiye’deki yabancı sermayeli bankaların camels analizi ile performanslarının ölçülmesi.Journal of International Management, Educational and Economics Perspectives, 6 (1), 57–65.
Altıntaş, M. A. (2006). Bankacılıkta risk yönetimi ve sermaye yeterliliği 5411 sayılı Bankacılık kKnunu, Basel-I ve Basel-II düzenlemeleri çerçevesinde. 1. Baskı, Ankara: Turhan Kitabevi, (http://books.google.com.tr/..)
Altıntaş, A. (2018). Bankacılıkta risk ve sermaye yönetimi. (http://ayhanaltintas.com.)
Altıntaş, M. A. (2012). Kredi kayıplarının makroekonomik değişkenlere dayalı olarak tahmini ve stres testleri- türk bankacılık sektörü için ekonometrik bir yaklaşım.İstanbul: TBB Yayın No: 281, www.tbb.org.tr
Angbazo, L. (1997). Commercial Bank net interest margins, default risk, interest-rate risk, and off-balance sheet banking. Journal of Banking and Finance, 21, 55-87.
Ayaydın, H. ve Karaslan, İ. (2014). Likidite riski yönetimi: Türk bankacılık sektörü üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi, 11(1), 237-256.
Aydın, Y. (2019). Türk bankacılık sektöründe karlılığı etkileyen faktörlerin panel veri analizi ile incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 181-189.
Bora, A. ve Arslan E.(2016) 1990-2013 Yılları arasında özel sermayeli bankalar ile yabancı sermayeli bankaların faaliyetlerinin oran analizi yöntemiyle incelenmesi.Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(1), 9-32.
Çelik S., Akarım Y. D. (2012). Likidite riski yönetimi: panel veri analizi ile İMKB bankacılık sektörü üzerine amprik bir uygulama.Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), s.1-17.
Çevik K.N. ve Boran, A. (2020). Türkiye’de faaliyet gösteren ticaret bankalarının karlılığını etkileyen içsel faktörler: 2005-2016 yılları arası panel veri analizi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 19(4), 1735-1750.
Demirgüç-Kunt, A., Huizinga, H. (1999). Determinants of commercial bank ınterest margins and profitability: some ınternational evidence.World Bank Economic Review, 13(2), 379-408.
Dinçer, H. ve Görener, A. (2011). Analitik hiyerarşi süreci ve vikor tekniği ile dinamik performans analizi: bankacılık sektöründe bir uygulama. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 109-127.
Eichengreen, B., Gibson, H.D. (2001). Greek banking at the dawn of the new millennium. Paper presented at the Centre for Economic Policy Research.
Elahi, M. (2017). Factors ınfluencing liquidity in leading banks ‘a comparative study of banks operating in uk and germany listed on LSE.Imperial Journal of Interdisciplinary Research (IJIR), 3(2), 1557-1575.
Erbir, M. (2020).Özel Sermayeli Mevduat Bankalarında Karlılığa Etki Eden Faktörler.Uluslararası Finansal Ekonomi Ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi, 1(2), ss.43-62.
Erdem E. Torun T., Akel V. (2019).Türkiye’deki ticari bankaların likidite riski düzeylerinin kümeleme analizi ile belirlenmesi. Current Debates on Social Sciences Human Studies 3, 1st Edition (Ed. Salih Çeçen, Ömer Kahya, Şafak Bozgun, Koray Toptaş), Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları, 316-332.
Göçmen, G. (2007). Türkiye’de bankacılık sektörünün bilanço dışı faaliyetlerindeki gelişmeler. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 291-312.
Güzel A. ve İltaş Y. (2018) Ticari bankalarda kârlılığın belirleyicileri: türkiye örneği (2003-2016). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi,20(3), 505-534.
Ho, T.S.Y. ve Saunders, A. (1981). The determinants of bank ınterest margins: theory and empirical evidence.Journal of Financial and Quantitative Analyses, 16(4), 581-600.
Işık Ö. ve Belke M. (2017). Likidite riskinin belirleyicileri: borsa istanbul’a kote mevduat bankalarından kanıtlar, ekonomi.Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 2(2), 113-126.
Islamoglu, M. . (2015). Predictive Power of Financial Ratios With Regard To the Turkish Banking Industry: An Empirical Study on the Stock Market Index. Asian Economic and Financial Review, 5(2), 249–263. https://doi.org/10.18488/journal.aefr/2015.5.2/102.2.249.263.
Kara Ö.T. ve Kılıç S.C.(2010). Değişen finansal konjonktür içinde türk bankacılık sektörünün ücret ve komisyon gelirlerinin belirleyicileri. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 47(546), 65-72.
Karakaş, A., ve Melek, A. C. A. R. (2022). Ticari bankalarda likidite ve kârlılık ilişkisi: türk bankacılık sektörü üzerine bir uygulama. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 16(2), 139-171.
Kaya Y.T. (2001). Türk bankacılık sisteminde net faiz marjının modellenmesi. TCMB Mali Sektör Politikaları Dairesi Çalışma Raporları: 2001/4.
Molyneux, P. ve Thornton, J. (1992). Determinants of european bank profitability: a note.Journal of banking & Finance, 16(6): 1173-1178.
Özdamar, K. (2002). Paket Programları İle İstatiksel Veri Analizi (Çok Değişkenli Anlizler) SPSS-MINITAB 1. Kaan Kitabevi., s.537.
Pasiouras, F. ve Kosmidou, K. (2007). Factors ınfluencing the profitability of domestic and foreign commercial banks in the european union.Research in International Business and Finance, 21(19), 222-237.
Sakarya, Ş. (2010), CAMELS derecelendirme sistemine göre İMKB’deki yerli ve yabancı sermayeli bankaların karşılaştırmalı analizi.Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, Prof. Dr. Alaeddin Yavaşça Özel Sayısı, Haziran, 7-21.
Saksonova, S. (2014).The role of net ınterest margin in improving banks’ asset structure and assesing the stability and efficiency of their operations. 10. International Strategic Menegement Conference, Procedia-Social and Behaioral Sciences, 150(1), 132-141.
Sarıtaş H., Uyar S.G.K., Gökçe A. (2016). Banka karlılığı ile finansal oranlar ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkilerin sistem dinamik panel veri modeli ile analizi: Türkiye araştırması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 11(1), 87-108.
Sevim U. ve Eyüboğlu K. (2016). Ticari banka performansının içsel belirleyicileri: Borsa İstanbul örneği. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 17 (2), 211-223
Şekeroğlu, G., Ve Boyacıoğlu, M. A. (2021). Likidite ve finansal kaldıracın banka karlılığı üzerindeki etkisinin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. İzmir İktisat Dergisi, 36(4), 857-865.
Taşkın F.D. (2011). Türkiye’de Ticari bankaların performansını etkileyen faktörler. Ege Akademik Bakış, 11(2), 289-298.
Türkdönmez, C. S., ve Babuşcu, Ş. (2019). Bankaların karlılık performansını etkileyen faktörler. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 37-54.
Uslu A. (2019).Türkiye’deki yabancısermayeli bankaların CAMELS analizi ile performanslarının ölçümü. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (82), 199-220. 199 ISSN: 2146-3042 DOI: 10.25095/mufad.536072.
Vento, G.A. ve La Ganga, P.. (2009). Bank liquidity risk management and supervision: which lessons from recent market turmoil? Journal of Money, Investment and Banking, 10(1), 78-125.
Yağcılar G.G. ve Kalaycı Ş. (2020). Türk bankacılık sektöründe net faiz marjının mikro-belirleyicileri: küresel mali krizin etkileri. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 7-34.
Yılmaz N. ve Taşseven Ö. (2019) Türkiye’deki özel sermayeli ve yerli mevduat bankalarının CAMELS analizi. Social Sciences Research Journal, 8(2), 44-63, ISSN: 2147-5237 44.
Zengin S. ve Yüksel S. (2016). Likidite riskini etkileyen faktörler: Türk bankacılık sektörü üzerine bir inceleme. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(29), 77-95.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Mehmet İslamoğlu, Alp Konak (Author)

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.