Muhasebe Mesleğinde Haksız Rekabet-Etik İlişkisi
Anahtar Kelimeler:
Etik- muhasebe meslek etiği- haksız rekabetÖz
Haksız rekabet muhasebe mesleğin önemli sorunlarından biridir. Muhasebe mesleğinin vazgeçilmezi olan etik ise meslekteki bu sorunu doğrudan etkileyen bir olgudur. Etik, meslekteki haksız rekabet sorununun nedenleri ve çözüm önerileri araştırıldığında karşımıza çıkan temel kavramdır. Bu kavrama dayanılarak oluşturulan etik ilkelere muhasebe meslek mensuplarının uyum düzeyleri, meslekteki haksız rekabetin boyutunu etkilemektedir. Muhasebe meslek mensuplarının mesleki faaliyetlerinde etik ilkelere uygun davranış düzeyi ölçüsünde haksız rekabet sorununun çözümünde başarı sağlanacağı gerçeğinden hareketle bu iki kavram arasındaki ilişki, üzerinde durulması gereken önemli bir konu olduğu söylenebilir. Bu çalışmada, muhasebe mesleğinde haksız rekabet sorunu ve etik ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda öncelikle meslekteki haksız rekabet sorunu, etik kavramı ve muhasebe meslek mensuplarında bulunması gereken etik niteliklere ilişkin kavramsal bilgilere yer verilmiştir. Muhasebe mesleğinde haksız rekabet sorunu ile etik ilişkinin açıklandığı son bölümde ise etik ilke ihlallerinin nasıl haksız rekabet davranışlarına yol açabileceği ve Haksız Rekabet ve Reklam Yasağı Yönetmeliği’nde sıralanan haksız rekabet davranışlarının hangi etik ilke veya ilkelerin ihlali sonucunda oluşabileceği belirtilmiştir.
Referanslar
Akbaş, H.E., Çalışkan Özsözgün., A., ve Özarslan, E. (2009). Muhasebe Mesleğinde Etik Algısı ve Etik Dışı Davranışlarla İlişkisi İşletme Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32(8), 175-184.
Akdoğan, H. (2003). Muhasebe Meslek Etiğinin Kamunun Aydınlatılmasındaki Önemine Meslek Mensuplarının Yaklaşımı. Anadolu Üniversitesi: Yayımlanmamış Doktora Tezi.
Akdoğan, N., ve Ünsal, A. (2009). İMKB’de İşlem Gören Holding İşletmelerinin Kurumsal Etik Değerlere Uyum Düzeylerinin Karşılaştırılması Üzerine Bir İnceleme. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 11(3).
Akpolat, T. (2015). Etik Yönelim ve Mesleğe Yeni Başlayanların Algısının Haksız Rekabet Davranışı Üzerine Etkisi: Muhasebeciler Üzerinde Bir Araştırma. Gebze Teknik Üniversitesi: Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Arı, H. (2011). Kurumsallaşma Sürecinde Haksız Rekabet. 3. Türkiye Haksız Rekabetle Mücadele Kongresi, Ankara: TÜRMOB Yayınları No:412.
Arıkan, Y. (2011). Sürdürülebilir Kurumsal Yapı ve Haksız Rekabet, Mali Çözüm Dergisi, (103), 9-15.
Bilen, A., ve Yılmaz, Y. (2014). Muhasebe Mesleğinde Etik ve Etikle İlgili Çalışmalar. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(6), 57-72.
Daştan, A. (2009). Etik Eğitimi Muhasebe Mesleğindeki Yeri ve Önemi. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, 26(1), 281-311.
Fatt, J. P. T. (1995). Ethics and the Accountant, Journal of Business Ethics. 14(12).
IFAC (2020), Handbook of the International Code of Ethics for Professional Accountants, (Erişim Tarihi:22.07.2023), https://www.ethicsboard.org/_flysystem/azure-private/publications/files/IESBA-English-2020-IESBA-Handbook_Web-LOCKED.pdf
İşgüden, B., ve Çabuk, A. (2006). Meslek Etiği ve Meslek Etiğinin Meslek Yaşamı Üzerindeki Etkileri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(6), 59-86.
İYMMO. (2017). Yeminli Mali Müşavirlik Mesleğinde Haksız Rekabet ve Yapılan Çalışmalar, (Erişim tarihi: 25.12.2022). http://www.istanbulymmo.org.tr/Data/Platform/151.pdf.
Karacan, S. (2014). Etik Kavramı ve Muhasebe Meslek Etiği. Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
Karakaş, D. (2016). Türkiye’de Muhasebe Meslek Etiği Üzerine Bir İnceleme. Okan Üniversitesi: Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Kartaloğlu, E. (2021). Toplumsal ve Mesleki Sorumluluğumuz: Etik. (Erişim tarihi: 03.06.2023) https://fliphtml5.com/nitus/uslb/8._Etik_Kongresi/
Koç, V. (2010). Muhasebe Meslek Etiği ve Meslek Mensuplarının Mükellefin Vergi Uyumu Üzerindeki Etkileri (Manisa İli Örneği). Celal Bayar Üniversitesi: Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Spalding, A. D., ve Oddo, A. (2011). It‟s Time For Principles-Based Accounting Ethics. Journal of Business Ethics, 99(1), 49-59.
Topsak, F. (2009). Muhasebe Meslek Mensuplarının Hata, Hile ve Meslek Etiği Konularındaki Tutumları Üzerine Bir Araştırma: Ankara ve Balıkesir Örneği. Ankara Üniversitesi: Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Triyuwono, I. (2015). Awakening the Conscience Inside: The Spirituality of Code of Ethics for Professional Accountants. Procedia-Social and Behavioral Sciences, (172), 254-261.
TÜRMOB. (2007a), Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Mesleklerine İlişkin Haksız Rekabet ve Reklam Yasağı Yönetmeliği. (Erişim Tarihi:19.12.2022), http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/11/20071121-6.htm
TÜRMOB. (2007b), Serbest Muhasebeciler, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirlerin Mesleki Faaliyetlerinde Uyacakları Etik İlkeler Hakkında Yönetmelik, (Erişim Tarihi: 15.07.2023), ttps://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/10/20071019-8.htm
TÜRMOB. (2020), Muhasebe Meslek Mensupları İçin Uluslararası Etik Kurallar El Kitabı, (Erişim tarihi: 15.07.2023), https://www.alomaliye.com/wp-content/uploads/2021/10/meslek-mensubu-uluslararasi-etik-kurallar-2020.pdf
TÜRMOB. (2010-2022). Faaliyet Raporları. (Erişim tarihi: 15.07.2023) https://www.turmob.org.tr/FaaliyetRaporlari/5e23267b-2c69-46ee-9bf6-0dab32e584b/turmob
Yıldız, G. (2010). Muhasebe Mesleğinde Meslek Etiği ve Kayseri İl Merkezinde Bir Uygulama. Erciyes Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, (36), 155-178.
Zeytin, M. (2007). Bağımsız Muhasebe Meslek Mensuplarını Hata ve Etik Dışı Davranışlara Yönlendiren Faktörler. Dumlupınar Üniversitesi: Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Ünal Arslan, Metin Kılıç (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.