Anaokulu Öğretmenlerinde Sürdürülebilirlik ve Çevre Bilinci Algısının Değerlendirilmesi
Anahtar Kelimeler:
anaokulu- sürdürülebilirlik- çevre bilinci- istatistik analizÖz
Çevre dostu olmak, sürdürülebilirliğe katkı sağlamak, dünyayı sonraki nesiller için yaşanılabilir şekilde kullanmak, çevreyi önemsemek her bireyin yerine getirmesi gereken bir sorumluluk olarak dikkat çekmektedir. Bu sorumluluk bilincini gelecek nesillere aktarmakta etkin rol oynayanlardan biri de eğitimcilerdir. Okul öncesi dönemde çocukların yetişkinleri model aldıkları düşünüldüğünde; bu dönemde çocuklarla beraber vakit geçiren yetişkinlerin tutum ve davranışlarının oldukça önemli olduğu söylenebilir. Bu noktada ise, anaokulu öğretmenlerinin çocuklara rol model olduğu gerçeği altında, öğretmenlerin sürdürülebilirlik farkındalıkları ve çevreye yönelik tutumlarının yüksek oluşunun önemi ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İstanbul’da görev yapan 400 anaokulu öğretmeni için sürdürülebilirlik ve çevre bilinci algısının demografik ve genel özelliklere göre değerlendirilmesidir. Kolmogorov-Simirnov ve Shapiro-Wilk normallik testleri sonucunda normal dağılım sağlanmadığı için (p<0.05), verilerin karşılaştırılmasında iki grup karşılaştırmalarında Mann-Whitney-U testi ve 3 grup üzeri için Kruskal-Wallis test kullanılmıştır. Analiz sonucunda, kadın öğretmenlerin, 20-25 yaş grubu öğretmenlerin, evli öğretmenlerin, 5-10 yıl meslekte çalışma süresi olan öğretmenlerin, sürdürülebilirilik ve çevre konularında eğitim alan özel okul anaokulu öğretmenlerinin anlamlı şekilde yüksek sürdürülebilirlik ve çevre bilinci skoruna sahip oldukları belirlenmiştir.
Referanslar
Akçay, İ. (2006).Farklı Ülkelerde Okulöncesi Öğrencilerine Yönelik Çevre Eğitimi. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
Atasoy, E. (2005). Çevre için eğitim: İlköğretim Öğrencilerinin Çevresel Tutum ve Çevre Bilgisi Üzerine Bir Çalışma. Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Bursa.
Balaban, E. (2017). Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin Yönetim Sürecinde Karşılaştıkları Sorunlar. Tezsiz Yüksek Lisans Projesi, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
Boutte, G. (2008). Beyond the illusion of diversity: How can early childhood teachers can promote social justice. The Social Studies. 99(4), 165-173.
Can-Yaşar, M., İnal, G., Kaya, Ü. Ü. & Uyanık, Ö. (2012). Çocuk Gözüyle Tabiat Anaya Geri Dönüş. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 30-40.
Cansaran, D. (2019). Sürdürülebilir Kentler İçin Çevre Bilinci. Ankara: Gece Akademi.
Çabuk, B. (2014). Erken Çocukluk Dönemde Çevre Eğitimi: Öğretmenler Çevrenin Farkındalar mı?, International Balkan Education and Science Congress, Edirne.
Darling-Hammond, L. (2000). Teacher quality and student achievement: A review of state policy evidence. Education Policy Analysis Archives, 8 (1), 1-44.
Davis, J. (1998). Young children, environmental education and the future. Early Childhood Education Journal, 26(2), 117-123.
Engin, H. (2010). Coğrafya Eğitiminde Sürdürülebilir Kalkınma, Sürdürülebilirlik Eğitimi ve Çevre Eğitimi Konularının Kazandırılması. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
Erten, S. (2004). Çevre Eğitimi ve Çevre Bilinci Nedir, Çevre Eğitimi Nasıl Olmalıdır. Çevre ve İnsan Dergisi, 65(66), 3-13.
Gedikoğlu, T. (2005). Avrupa Birliği Sürecinde Türk Eğitim Sistemi: Sorunlar ve Çözüm Önerileri’, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 77-90.
Gülay-Ogelman, H., & Güngör H. (2015). Türkiye’deki Okul Öncesi Dönem Çevre Eğitimi Çalışmalarının İncelenmesi: 2000- 2014 Yılları Arasındaki Tezlerin ve Makalelerin İncelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(32), 180-194.
Haktanır, G. & Çabuk, B. (2001). Okul öncesi Dönemdeki Çocukların Çevre Algıları, Fen Bilimleri Eğitim Kongresi 2000 Bildiriler Kitabı, 11-12 Ekim, 45-56, Ankara.
Hopkins, C., & McKeown, R. (2002). Education for sustainable development: an international perspective. Education and sustainable development. Responding to the global challenge. Cambridge: IUCN Commission on Education and Communication, 13-26.
Kahriman Pamuk, D. (2021). Erken Çocukluk Döneminde Çevre Eğitimi ve Sürdürülebilirlik. Kahriman Pamuk (ed.). Erken Çocukluk Döneminde Çevre Eğitimi ve Sürdürülebilirlik. (s. 51-77). Ankara: Anı Yayıncılık.
Kaya, M. F., & Tomal, N. (2011). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimi Açısından İncelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi Uluslararası E Dergi, 1(2), 49-65.
Karahan Aydın, B. (2019). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Sürdürülebilir Çevre Eğitimine Yönelik Algılar, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kocaeli.
Orr, D. W. (1992). Ecological literacy: Education and the transition to a postmodern world. Albany: State University of New York Press.
Özdemir, O. (2007). Yeni Bir Çevre Eğitimi Perspektifi: “Sürdürülebilir Gelişme Amaçlı Eğitim”. Eğitim ve Bilim Dergisi. 32 (145).
Pressoir, E. (2008). Preconditions for young children‟s learning and practice for sustainable development. In UNESCO (2008). “The contribution of early childhood education to a sustainable society” Samuelsson, I.P. & Kaga, Y. (Eds.). Paris: Author. Morrison, G. S. (2012). Early childhood education today. Upper Saddle River, N.J: Merrill- Prentice Hall.
Sungurtekin, Ş., (2001). Uygulamalı Çevre Eğitimi Projesi Kapsamında Ana ve İlköğretim Okullarında Müzik Yoluyla Çevre Eğitimi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi XIV(1), 167-178.
Şengül, M., (2001). Bir Çevre Yönetimi Aracı Olarak Çevre İçin Eğitim. Amme İdaresi Dergisi, 34 (4), 137-155.
Tarı, A. (2021). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Çevresel Sürdürülebilirlik Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Samsun.
Temiz, N. (2020). Çevreye Yönelik Farklı Tutum Gösteren Okul Öncesi Öğretmenlerinin Sınıf İçi Çevresel Sürdürülebilirlik Uygulamalarına İlişkin Çoklu Durum Çalışması, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çukurova.
Tombul, F. (2006), Türkiye’de Çevre İçin Eğitimine Verilen Önem, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Tuncer, G., Tekkaya, C. & Sungur, S. (2006). “Öğretmen Adaylarının Sürdürülebilir Kalkınma ile İlgili İnançları: Cinsiyet ve Çevre Dersine Katılımın Etkisi.” Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 31(1), 179-187.
Türk Dil Kurumu. Erişim: 04/02/2019 www.sozluk.gov.tr
Ünal, S., Mançuhan, E., & Alpyaşar, S. (2001). Çevre: bilinci, bilgisi ve eğitimi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Yayınları.
Ünal, S. ve Dımışkı E. (1998). UNESCO Uluslararası Çevre Eğitim Programına Göre Orta Öğretim Çevre Eğitimi İçin Öğretmenlerin Yetiştirilmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi (10), 299-308.
Wilson, R. A. (1993). Fostering a sense of wonder during the early childhood years. Retrieved from ERIC database. (ED449968).
Yıldız, Ş. (2011). Öğretmenlerin, Öğretmen Adaylarının ve Öğrencilerin Sürdürülebilir Çevre İle İlgili Kavramsal Anlamaları ve Tutumları. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Yücel, C. & Kurnaz, L. (2021). Yeni Gerçeğimiz Sürdürülebilirlik. İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Hamdiye Aydın, Nurcihan Avşar Bakır (Author)

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.