Üniversite Öğrencilerinde Duygusal Zeka, Kariyer Uyum ve İyimserliğinin Demografik Özellikler Açısından Değerlendirilmesi
Anahtar Kelimeler:
Kariyer uyumu- kariyer iyimserliği- duygusal zeka- üniversite öğrencileri- istatistik analizÖz
Hayatlarının büyük bir kısmını çalışarak geçiren insanlar için iş, meslek, çalışma ve kariyer birer yaşamsal olgudur. İnsan hayatının merkezinde bulunan bu kavramlar yaşam üzerinde çok boyutlu bir role sahiptir. Seçilen meslek, bireylerin yaşamlarında kişisel, sosyal, ekonomik ve eğitimle alakalı ciddi faktörleri etkilemektedir. Kariyer uyumu, hızlı biçimde gelişen çalışma koşulları bağlamında meta yeterlilikleri sağlayan anahtarlardan biri haline gelmiştir. Bu kavram bireylerin kendilerinde ve kendilerine uygun işlerde uyumu sağlayabilmek için kullandıkları tutumlar, yeterlilikler ve davranışlar anlamına gelmektedir. Günümüz toplumunun zorluklarıyla başa çıkabilmek için uyum becerilerinin yanı sıra öne çıkan bir diğer kavram kariyer iyimserliğidir. Kariyer iyimserliğinin doğasında bulunan bu olumlu gelecek yönelimi, bireylerin kariyer engelleri üzerine düşündüklerinde ve kariyer planlama görevlerini yerine getirdiklerinde kendilerine güvenmelerini sağlar. Buna göre, iyimserlerin kariyer engellerine cevap verme ve kariyer engellerini güvenle yenme istekliliğini gösterme olasılıkları yüksektir. Bireylerin kariyerleri boyunca karşılaşacakları değişim ve gelişimlere uyum sağlama sürecini güçlendirmek için duygusal zeka becerilerinin geliştirilmesinin önemi büyüktür. Bu nedenle, genç yetişkinlerde kariyer uyum ve iyimserlikleri ile duygusal zeka becerileri üzerine çalışılmasının günümüzün her bakımdan hızla değişen dünyasında kariyerleri için hazırlanmakta olan genç yetişkinlere kariyer uyum becerilerini geliştirmede faydalı olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’nın çeşitli fakültelerinde öğrenim gören 578 öğrenciye yönelik, demografik özellikler açısından duygusal zeka, kariyer uyum ve kariyer iyimserliği için anlamlı farklılık olup olmadığının ortaya konulmasıdır.
Referanslar
Zikic, J., & Klehe, U.-C. (2006). Job loss as a blessing in disguise: The role of career exploration and career planning in predicting reemployment quality. Journal of Vocational Behavior, 69(3), 391-409.
Acar, F.T. (2001). Duygusal Zeka Yeteneklerinin Göreve Yönelik ve İnsana Yönelik Liderlik Davranışları İle İlişkisi: Banka Şube Müdürleri Üzerine Bir Alan Araştırması, ayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: İ.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Adsız, E. (2016). Yöneticilerin Duygusal Zeka Düzeylerinin Karar Verme Stillerine Etkisi. Yüksek Lisanz Tezi. Çorum: Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı.
Aspinwall, L. G., & Taylor, S. E. (1992). Modeling cognitive adaptation: A longitudinal investigation of the impact of individual differences and coping on college adjustment and performance. Journal of Personality and Social Psychology, 63(6), 989-1003.
Bar-On, R. (1997). BarOn emotional quotient İnventory (EQ-i): Technical manual. Multi-Health Systems.
Bar-On, R., & Parker, J. D. A. (2000). The handbook of emotional intelligence. New York: Jossey Bass.
Bar-On, R. (2004). The Bar-On Emotional Quotient Inventory (EQ-i): Rationale, description, and summary of psychometric properties. In Geher, Glenn (Ed.), Measuring emotional intelligence: Common ground and controversy. Hauppauge, NY: Nova Science Publishers, pp. 111–142.
Bar-On, R., Handley, R., & Fund, S. (2006). The impact of emotional intelligence on performance. In V. U. Druskat, F. Sala, & G. Mount (Eds.), Linking emotional intelligence and performance at work: Current research evidence with individuals and groups (ss. 3-19). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
Bar-On, R. (2010a). Emotional intelligence: An integral part of positive psychology. South African Journal of Psychology, 40(1), 54-62.
Beck, U. (1994). Risk society: Towards a new modernity. California: Sage Publications Inc.
Brown, S. D., & Lent, R. W. (2004). Career development and counseling: Putting theory and research to work. New Jersey: John Wiley & Sons.
Cherniss, C. & Goleman, D. (2001). The emotionally intelligent workplace: How to select for, measure, and improve emotional intelligence in individuals, groups, and organizations. New York: Jossey-Bass.
Coetzee, M., & Harry, N. (2015). Gender and hardiness as predictors of career adaptability: An exploratory study among Black call centre agents. South African Journal of Psychology, 45(1), 81-92.
Doğan, S. ve Demiral, S. (2007). Kurumların Başarısında Duygusal zekanın Rolü ve Önemi, Yonetim ve Ekonomi, 14(1), 209-230.
Duffy, R. D. (2010). Sense of control and career adaptability among undergraduate students. Journal of Career Assessment, 18(4), 420-430.
Emmerling, R. J. & Cherniss, C. (2003). Emotional Intelligence and The Career Choice Process, Journal of Career Assesment, 11(2), 153-167.
Eva, N., Newman, A., Jiang, Z., & Brouwer, M. (2020). Career optimism: A systematic review and agenda for future research. Journal of Vocational Behavior, 116, 1-19.
Feldman, D. B., & Kubota, M. (2015). Hope, self-efficacy, optimism, and academic achievement: Distinguishing constructs and levels of specificity in predicting college grade-point average. Learning and Individual Differences, 37, 210-216.
Goleman, D. (1998). Working with emotional intelligence. Bantam Books.
Gould, S. (1979). Characteristics of career planners in upwardly mobile occupations. The Academy of Management Journal, 22(3), 539-550.
Gunkel, M., Schlaegel, C., Langella, I. M., & Peluchette, J. V. (2010). Personality and career decisiveness: An international empirical comparison of business students’ career planning. Personnel Review, 39(4), 503-524.
Hall, D. T., & Mirvis, P. H. (1995). The new career contract: Developing the whole person at midlife and beyond. Journal of Vocational Behavior, 47(3), 269-289.
Higgins, M., Dobrow, S. R., & Roloff, K. S. (2010). Optimism and the boundaryless career: The role of developmental relationships. Journal of Organizational Behavior, 31(5), 749-769.
Kalafat, T. (2012). Kariyer geleceği ölçeği (KARGEL): Türk örneklemi için psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(38), 169-179.
Klehe, U.-C., Zikic, J., van Vianen, A. E. M., Koen, J., & Buyken, M. (2012). Coping proactively with economic stress: career adaptability in the face of job ınsecurity, job loss, unemployment, and underemployment. Research in Occupational Stress and Well-being (10), 131-176.
Kord, B., & Biadar, S. (2019). Predictive role of spiritual well-being for optimism and life expectancy among women who referred to health centers. Health, Spirituality & Medical Ethics Journal, 6(4), 23-28.
Levpušček, M. P., Rauch, V., & Komidar, L. (2018). Individuation in relation to parents as a predictor of career goals and career optimism in emerging adults. Scandinavian Journal of Psychology, 59(2), 146-156.
Maree, J., & Fabio, A. (2015). Exploring new horizons in career counselling: Turning challenge into opportunities. Sense Publishers.
Peterson, C., & Seligman, M. E. (1984). Causal explanations as a risk factor for depression: Theory and evidence. Psychological Review, 91(3), 347-374.
Peterson, C., Seligman, M. E., & Vaillant, G. E. (1988). Pessimistic explanatory style is a risk factor for physical illness: A thirty-five-year longitudinal study. Journal of Personality and Social Psychology, 55(1), 23-27.
Peterson, C. (2000). The future of optimism. American Psychologist, 55(1), 44-55.
Rottinghaus, P. J., Day, S. X., & Borgen, F. H. (2005). The career futures inventory: A measure of career-related adaptability and optimism. Journal of Career Assessment, 13(1), 3-24.
Santilli, S., Marcionetti, J., Rochat, S., Rossier, J., & Nota, L. (2017). Career adaptability, hope, optimism, and life satisfaction in Italian and Swiss adolescents. Journal of Career Development, 44(1), 62-76.
Savickas, M. L. (1996). A framework for linking career theory and practice. In: M. L. Savickas ve W. Bruce Walsh (Eds.), Handbook of career counseling theory and practice, (ss. 191-208). Palo Alto, CA: DaviesBlack Publishing.
Savickas, M. L. (2003). Toward a Taxonomy of Human Strengths: Career Counseling’s Contribution to Positive Psychology. In W. B. Walsh (Ed.), Counseling Psychology and Optimal Human Functioning (pp. 229-249). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum.
Savickas, M. L. (2004). Meaning and mattering in career construction: The case of Elaine (bildiri). National Career Development Association, San Francisco, CA.
Savickas, M. L. (2005). The Theory and Practice of Career Construction. In S. D. Brown & R. W. Lent (Eds.), Career development and counseling: Putting theory and research to work (p. 42–70). John Wiley & Sons, Inc.
Savickas, M. L., Nota, L., Rossier, J., Dauwalder, J.-P., Duarte, M. E., Guichard, J., Soresi, S., Van Esbroeck, R., & van Vianen, A. E. M. (2009). Life designing: A paradigm for career construction in the 21st century. Journal of Vocational Behavior, 75(3), 239-250.
Savickas, M. L. (2011). Career counseling. Washington, DC: APA.
Savickas, M. L., & Porfeli, E. J. (2012). Career Adapt-Abilities Scale: Construction, reliability, and measurement equivalence across 13 countries. Journal of Vocational Behavior, 80(3), 661-673.
Savickas, M. L. (2012). Life design: a paradigm for career intervention in the 21st century. Journal of Counseling & Development, 90(1), 13-19.
Savickas, M. L. (2013). Career construction theory and practice. In: R. W. Lent ve S. D. Brown (Eds.), Career development and counseling: Putting theory and research to work, (ss. 144-180). Hoboken, NJ: John Wiley.
Seligman, M. E., & Schulman, P. (1986). Explanatory style as a predictor of productivity and quitting among life insurance sales agents. Journal of Personality and Social Psychology, 50(4), 832-838.
Seligman, & P, M. E. (2006). Learned optimism: How to change your mind and your life. Vintage Books.
Scheier, M. F., & Carver, C. S. (1985). Optimism, coping, and health: Assessment and implications of generalized outcome expectancies. Health Psychology, 4(3), 219-247.
Scheier, M. F., & Carver, C. S. (1992). Effects of optimism on psychological and physical well-being: Theoretical overview and empirical update. Cognitive Therapy and Research, 16(2), 201-228.
Super, D. E., & Knasel, E. G. (1981). Career development in adulthood: Some theoretical problems and a possible solution. British Journal of Guidance & Counseling, 9, 194-201.
Sweeney, P. D., Anderson, K., & Bailey, S. (1986). Attributional style in depression: A meta-analytic review. Journal of Personality and Social Psychology, 50(5), 974-991.
Raabe, B., Frese, M., & Beehr, T. A. (2007). Action regulation theory and career self-management. Journal of Vocational Behavior, 70(2), 297-311.
Rogers, M. E., & Creed, P. A. (2011). A longitudinal examination of adolescent career planning and exploration using a social cognitive career theory framework. Journal of Adolescence, 34(1), 163-172.
Wanberg, C. R. (1997). Antecedents and outcomes of coping behaviors among unemployed and reemployed individuals. Journal of Applied Psychology, 82(5), 731-744.
Youssef, C. M., & Luthans, F. (2007). Positive organizational behavior in the workplace: The impact of hope, optimism, and resilience. Journal of Management, 33(5), 774-800.
Zacher, H. (2015). Daily manifestations of career adaptability: Relationships with job and career outcomes. Journal of Vocational Behavior, 91, 76-86.
Zikic, J., & Klehe, U.-C. (2006). Job loss as a blessing in disguise: The role of career exploration and career planning in predicting reemployment quality. Journal of Vocational Behavior, 69(3), 391-409.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2021 Çağnur Kaya, Gamze Sart (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.