Yayın Etiği ve İlkeleri
Aintelia Science Notes Journal, yayın etiğinde en yüksek standartları benimser ve COPE (Committee on Publication Ethics) ile ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) ilkelerini esas alır.
1. Hakemler İçin Etik İlkeler Hakemler, bilimsel yayının bütünlüğü ve niteliğinin sağlanmasında merkezî rol oynar ve şu ilkelere uymalıdır:
Sorumluluk ve Profesyonellik
- Uzmanlık: Hakemler yalnızca uzmanlık alanlarına giren değerlendirmeleri kabul etmelidir.
- Gizlilik: Değerlendirmeye gelen tüm makaleler gizlidir; Editör izni olmadan başkalarıyla paylaşılamaz veya tartışılamaz.
- Zamanında Değerlendirme: Hakem, belirtilen sürede değerlendirmeyi tamamlayabileceğinden eminse daveti kabul etmeli; gecikme durumunda Editör'ü hemen bilgilendirmelidir.
- Çıkar Çatışması: Olası çıkar çatışmaları, görev kabul edilmeden önce Editör'e bildirilmelidir.
Değerlendirmenin Yürütülmesi
- Tarafsızlık: Değerlendirmeler tarafsız olmalı; yazara yönelik kişisel eleştiri uygun değildir.
- Yapıcı Geri Bildirim: Yorumlar açık ve gerekçeli olmalı; amaç yazarın çalışmasını geliştirmesine yardımcı olmaktır.
- Veri/Görüş Ayrımı: Kişisel görüşler ile verilere/literatüre dayalı yorumlar ayrılmalıdır.
- Anonimlik: Hakem, çift‑kör süreç gereği değerlendirme dosyasına adını/kişisel bilgilerini yazmamalıdır.
2. Yazarlar İçin Etik Kurallar
Özgünlük ve İntihal: Çalışma tamamen özgün olmalıdır. Öz intihal yasaktır. Tüm gönderiler benzerlik tespit yazılımı ile taranır; kabul edilebilir maksimum benzerlik oranı %20'dir. Bu sınırı aşan el yazmaları iade edilir veya inceleme yapılmadan reddedilir. Birden fazla dergiye eş zamanlı gönderime izin verilmez.
Yazarlık ve Katkı: Yazarlık, çalışmaya önemli bir fikri katkıda bulunmuş ve aşağıdaki kriterlerin tümünü karşılayan kişilerle sınırlıdır (ICMJE'den uyarlanmıştır): (1) çalışmanın kavramsallaştırılmasına veya tasarımına, ya da verilerin toplanmasına, analizine veya yorumlanmasına önemli katkı sağlamış olmak; (2) makalenin yazımına katkıda bulunmuş veya önemli fikri içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirmiş olmak; (3) yayınlanacak son sürümü onaylamış olmak; ve (4) çalışmanın tüm yönlerinden hesap verebilir olmayı kabul etmiş olmak. Tüm yazarlar, gönderim öncesinde makalenin son halini onaylamalıdır. İlk gönderimden sonra yazarlık üzerinde yapılacak herhangi bir değişiklik (yazar ekleme, çıkarma veya sıralamanın değiştirilmesi), listedeki tüm yazarların ve Baş Editörün yazılı onayını gerektirir; makale zaten yayınlanmışsa, bu değişiklik derginin Düzeltme, Endişe Beyanı ve Geri Çekme Politikası'na uygun olarak ele alınır. Sorumlu yazar, tüm listelenen yazarların yazarlık kriterlerini karşıladığından, değerlendirme ve yayın süreci boyunca editoryal ofisle iletişimden, ve son sürümün tüm ortak yazarlar tarafından onaylandığının teyit edilmesinden sorumludur. Çalışmaya katkıda bulunmuş ancak tam yazarlık kriterlerini karşılamayan kişiler (örneğin teknik destek, sadece fon sağlama veya genel gözetim) yazar olarak değil, kendilerinin onayı alınarak bir Teşekkür (Acknowledgements) bölümünde belirtilmelidir.
Veri Erişimi ve Saklama: Yazarlardan editöryel inceleme için ham veri sağlamaları istenebilir ve uygun olduğu durumlarda kamuya açık erişim sağlamaya hazır olmalıdırlar.
Çıkar Çatışması: Tüm yazarlar, çalışmayı etkileyebilecek finansal, kişisel veya mesleki ilişkilerini beyan etmek zorundadır. Herhangi bir çıkar çatışması bulunmuyorsa bu durum açıkça belirtilmelidir (ör. "Yazarlar herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığını beyan eder"). Çıkar çatışması beyanı makale içinde ve/veya ek dosya olarak sunulmalıdır.
Etik Kurul Onayı ve Bilgilendirilme Onamı: İnsan veya hayvan denekleri içeren araştırmalar için yazarlar, etik kurul onayını belirtmeli ve bilgilendirilme onamının alındığını teyit etmelidir.
3. Editörün Rolü: Editör, hangi makalelerin yayınlanacağına karar verir, makaleleri ayrımcılık yapmadan yalnızca entelektüel içeriğe göre değerlendirir ve her gönderinin en az iki bağımsız hakem tarafından çift taraflı anonim incelemeden geçmesini sağlar.
4. Uluslararası Standartlar ve Referanslar
ICMJE Tavsiyeleri (http://www.icmje.org)
COPE Yönergeleri (https://publicationethics.org)
5. Sorumlu Araştırma Değerlendirmesi: BAUDER, Araştırma Değerlendirmesini Geliştirme Koalisyonu'nun (CoARA) bir üyesidir ve San Francisco Araştırma Değerlendirmesi Bildirgesi'nin (DORA) imzacısıdır. Bu taahhütler doğrultusunda, dergi araştırmaları kendi değerleri ve içsel kalitesi üzerinden değerlendirir ve bireysel makalelerin kalitesinin bir göstergesi olarak veya editöryel kararları bilgilendirmek için Dergi Etki Faktörü gibi dergi tabanlı ölçütlere güvenmez.
Yapay Zekâ (YZ) Politikası
Yazarlar İçin:
- Yazarlar, rutin dil düzeltme, düzenleme ve biçimlendirmenin ötesinde üretici yapay zekâ araçları kullandıklarında bunu beyan etmelidir.
- Yazarlar, çalışmalarının doğruluğundan, bütünlüğünden ve özgünlüğünden tamamen sorumludur.
- Yapay zekâ araçları yazar olarak listelenemez ve kaynak olarak gösterilemez.
Hakemler ve Editörler İçin:
- Hakemler ve editörler, değerlendirmelerinde üretici yapay zekâ kullanımında ihtiyatlı olmaya teşvik edilir. Herhangi bir kullanım beyan edilmeli ve ilgili kişi tarafından denetlenmelidir.
- Dil düzenleme amaçlı yapay zekâ kullanımı, beyan edilmesi koşuluyla kabul edilebilir.